دستگاه لیزر کیوسوییچ Nd:YAG در کلینیکهای پوست برای کارهایی مثل درمان تیرگیها و رفع تتو به کار میرود. ساختار این دستگاه با لیزرهای دایود موهای زائد تفاوت جدی دارد. در لیزر دایود، نور مستقیماً از دیودهای نیمههادی تولید میشود؛ اما در کیوسوییچ Nd:YAG، یک فلشلمپ، کریستالی به نام راد را تحریک میکند و نور لیزر از درون همین راد و در یک تشدیدگر نوری ساخته میشود. یک قطعهٔ کیوسوییچ هم انرژی را در پالسهای بسیار کوتاه آزاد میکند. این ساختار یعنی نگهداری دستگاه، علاوه بر خنککاری، به سلامت فلشلمپ، راد، آینهها و مسیر نوری هم وابسته است.
در این آموزش، اجزای اصلی دستگاه، کارهای روزانه و دورهای و نشانههایی که سرویس فوری میخواهند را مرور میکنیم. مثل همیشه، دفترچهٔ سازنده مرجع اصلی است و باز کردن کنسول یا محفظهٔ لیزر کار تکنسین آموزشدیده است.
دستگاه کیوسوییچ از چه بخشهایی تشکیل شده است
محفظهٔ پمپاژ: فلشلمپ و راد

راد Nd:YAG یک کریستال استوانهای است که با اتمهای نئودیمیم آلاییده شده است. این کریستال در کنار فلشلمپ داخل محفظهای قرار میگیرد که نور لامپ را روی راد متمرکز میکند. با هر پالس لامپ، راد انرژی جذب میکند و در شرایط مناسب، نور لیزر با طول موج ۱۰۶۴ نانومتر تولید میشود. بسیاری از دستگاههای کیوسوییچ با یک کریستال دوبرابرکنندهٔ فرکانس، طول موج ۵۳۲ نانومتر را هم ارائه میدهند.
فلشلمپ و راد هر دو در هنگام کار گرم میشوند و با آب خنک میشوند. یعنی کیفیت آب و جریان آن، مستقیماً روی عمر این قطعات اثر دارد.
کیوسوییچ و تشدیدگر
کیوسوییچ قطعهای است که اجازه میدهد انرژی در راد جمع شود و بعد ناگهان در یک پالس بسیار کوتاه آزاد شود. تشدیدگر از آینههایی تشکیل شده که نور را در طول راد رفت و برگشت میدهند. تنظیم دقیق این آینهها برای خروجی درست لازم است.
مسیر انتقال نور و هندپیس
نور از کنسول تا هندپیس معمولاً از طریق بازوی مفصلی (با آینههای داخلی) منتقل میشود. هندپیس هم لنزها یا قطعات نوریای دارد که اندازهٔ اسپات را تعیین میکنند.

مدار خنککاری و تغذیه
مثل دیگر دستگاههای لیزر، مدار آب شامل مخزن، پمپ، فیلترها و مبدل حرارتی است. منبع تغذیه هم انرژی فلشلمپ را در خازنها ذخیره میکند؛ ولتاژ این بخش بالاست و حتی پس از خاموش شدن دستگاه ممکن است مدتی شارژ در آن باقی بماند.
نگهداری روزانه
پیش از شروع
- سطح آب مخزن را بررسی کنید.
- لنز یا پنجرهٔ خروجی هندپیس را از نظر لک، گرد و غبار و آسیب نگاه کنید.
- بازوی مفصلی را بررسی کنید که بدون ضربه و در حالت درست قرار گرفته باشد.
- عینکهای ایمنی مناسب هر طول موج را آماده کنید.
- دستگاه را طبق روال روشن کنید و تا آماده شدن کامل صبر کنید.
حین کار
- هندپیس را با دقت جابهجا کنید و بازوی مفصلی را به زور خم نکنید؛ ضربه یا فشار ممکن است تنظیم آینههای داخلی را به هم بزند.
- اگر صدای شات تغییر کرد، شاتها نامنظم شدند یا پیغام خطا ظاهر شد، کار را متوقف کنید.
- در کارهایی که پاشش بافت دارند، مراقب باشید ذرات روی لنز هندپیس ننشیند؛ ذرات چسبیده به لنز، هنگام شات بعدی میتوانند آن را آسیب بزنند.
پایان روز
- لنز یا پنجرهٔ هندپیس را طبق دستور سازنده و با موادی که مجاز دانسته تمیز کنید. لنزهای نوری پوششهای حساسی دارند و با دستمال زبر یا مواد نامناسب آسیب میبینند.
- درپوش محافظ هندپیس (اگر دارد) را بگذارید تا گرد و غبار وارد مسیر نوری نشود.
- بازوی مفصلی را در حالت استراحت تعیینشده قرار دهید.
- دستگاه را طبق روال خاموش کنید.
- تعداد شاتها و هر رفتار غیرعادی را ثبت کنید.
نگهداری دورهای
آب و فیلتر
آب مدار و فیلترها در فواصل تعیینشده توسط سازنده باید عوض شوند. چون فلشلمپ و راد در تماس نزدیک با جریان آباند، رسوب روی سطح آنها هم انتقال گرما را کم میکند و هم ممکن است جذب نور در راد را تغییر دهد. فقط از آبی استفاده کنید که سازنده تعیین کرده است. روند کلی این کار را در مطلب «تعویض فیلتر و آب مدار خنککاری» آوردهایم.
فلشلمپ
فلشلمپ قطعهای مصرفی است. با کارکرد، شیشهٔ آن بهتدریج کدر میشود و انرژی کمتری به راد میرسد. در نتیجه، دستگاه برای رسیدن به همان خروجی به ولتاژ بیشتری نیاز دارد یا خروجی پایین میآید. بسیاری از دستگاهها شمارندهٔ شات دارند و سازندهها برای فلشلمپ، فاصلهٔ تعویض توصیهشده اعلام میکنند. این عدد را از دفترچهٔ دستگاه خود بخوانید.
تعویض فلشلمپ نیاز به باز کردن محفظهٔ پمپاژ دارد و باید با دقت انجام شود: لمس نکردن شیشه با دست بدون دستکش، قرار دادن درست لامپ، آببندی محفظه و در پایان بررسی خروجی. فلشلمپ لیزر کیوسوییچ Nd:YAG در فروشگاه موجود است؛ پیش از خرید، ابعاد و مشخصات آن را با دستگاه شما تطبیق میدهیم.
راد

راد، برخلاف فلشلمپ، قطعهای نیست که مرتب تعویض شود. اما ممکن است آسیب ببیند: آسیب سطحی به دو انتهای راد (که معمولاً پوشش نوری دارند)، رسوب روی بدنهٔ آن، یا در موارد شدید، ترک بر اثر تنش حرارتی. آسیب به راد معمولاً با افت خروجی و تغییر شکل پرتو خودش را نشان میدهد. گاهی تمیزکاری یا پولیش دو انتها کمک میکند و گاهی تعویض لازم است. این تصمیم پس از بررسی در کارگاه گرفته میشود. راد Nd:YAG کیوسوییچ هم در فروشگاه موجود است.
تنظیم مسیر نوری
ضربه، جابهجایی دستگاه یا گذر زمان میتواند آینههای تشدیدگر یا بازوی مفصلی را از تنظیم خارج کند. نتیجه، کاهش خروجی، تغییر شکل اسپات یا داغ شدن قطعات نوری است. تنظیم مسیر نوری کاری تخصصی است و ابزار خودش را میخواهد.
نشانههایی که سرویس فوری میخواهند
- کاهش محسوس اثر درمان با تنظیمات ثابت؛
- شکل نامنظم یا ناقص اسپات (مثلاً روی کاغذ تست، اگر سازنده این روش را توصیه کرده)؛
- صدای غیرعادی هنگام شات یا شاتهای نامنظم؛
- خطاهای جریان آب، دما یا شارژ؛
- لک یا سوختگی روی لنز هندپیس؛
- نشتی آب از کنسول یا هندپیس؛
- بوی سوختگی.
با هر کدام از این نشانهها، کار را متوقف کنید. ادامهٔ کار با مسیر نوری آسیبدیده ممکن است آسیب را به قطعات گرانتر برساند.
ایمنی در نگهداری
دستگاههای لیزر کیوسوییچ پالسهایی با توان لحظهای بالا تولید میکنند و طول موج ۱۰۶۴ نانومتر برای چشم دیده نمیشود. هنگام کار و هنگام هر تست، همهٔ افراد حاضر باید عینک ایمنی مناسب همان طول موج را بزنند. باز کردن کنسول خطر برقگرفتگی دارد. اینترلاکها و سازوکارهای ایمنی دستگاه را هرگز دور نزنید.
اگر به فکر خرید دستگاه هستید، دستگاه لیزر کیوسوییچ Nd:YAG کارکرده با عکس و نتیجهٔ تست در فروشگاه موجود است.
اشتباههای رایج در نگهداری کیوسوییچ
بیتوجهی به لنز هندپیس
ذرات بافت یا گرد و غبار روی لنز، هنگام شات بعدی گرم میشوند و ممکن است پوشش لنز را بسوزانند. لنز آسیبدیده هم شکل پرتو را تغییر میدهد و هم ممکن است آسیب را به قطعات نوری عمیقتر برساند. تمیز نگه داشتن لنز طبق دستور سازنده، کاری ساده با اثر زیاد است.
ضربه به بازوی مفصلی
بازوی مفصلی آینههای دقیقی دارد. کشیدن بازو، چرخاندن آن با فشار یا برخورد آن با دیوار و تخت، میتواند تنظیم آینهها را به هم بزند. هنگام جابهجایی دستگاه در اتاق، بازو را در حالت استراحت قفل کنید.
جابهجایی بدون آمادگی
دستگاه کیوسوییچ را با مخزن پر یا بدون مهار بازوی نوری جابهجا نکنید. اگر قرار است دستگاه به جای دیگری منتقل شود، پیش از آن با کارگاه یا دفترچهٔ سازنده دربارهٔ آمادهسازی مشورت کنید.
عقب انداختن تعویض فلشلمپ
فلشلمپ فرسوده، دستگاه را وادار میکند با ولتاژ بالاتر کار کند تا به همان خروجی برسد. این فشار اضافه به مدار تغذیه منتقل میشود. اگر فلشلمپ به پایان عمر توصیهشده رسیده، تعویض آن را عقب نیندازید.
دور زدن اینترلاک
اینترلاکها برای حفاظت از افراد طراحی شدهاند. اگر اینترلاک خطا میدهد، علت را پیدا کنید؛ دور زدن آن خطر جدی ایمنی دارد.
پرسشهای متداول
فلشلمپ کیوسوییچ را کِی باید عوض کرد؟
فاصلهٔ تعویض را سازنده اعلام میکند و معمولاً بر حسب تعداد شات است. اگر پیش از آن افت خروجی دارید، دستگاه باید بررسی شود.
راد Nd:YAG قابل تعمیر است؟
بسته به نوع آسیب. آسیب سطحی به دو انتها گاهی با تمیزکاری یا پولیش برطرف میشود. ترک در بدنهٔ راد معمولاً تعویض را لازم میکند.
چرا بعد از جابهجایی دستگاه، خروجی کم شده است؟
ضربه یا لرزش ممکن است آینههای تشدیدگر یا بازوی مفصلی را از تنظیم خارج کرده باشد. تنظیم مسیر نوری در کارگاه انجام میشود.
میتوانم لنز هندپیس را خودم تمیز کنم؟
اگر دفترچه روش آن را توضیح داده، بله، با مواد و دستمال تعیینشده. لنزهای داخلی و آینهها را دست نزنید.
تعمیر کیوسوییچ در کارگاه شما انجام میشود؟
بله. اطلاعات بیشتر در صفحهٔ تعمیرات آمده است و برای ثبت دستگاه میتوانید از فرم درخواست تعمیر استفاده کنید.
عینک ایمنی دستگاه کیوسوییچ را چطور انتخاب کنم؟
عینک باید برای همان طول موجهایی که دستگاه تولید میکند (مثلاً ۱۰۶۴ و ۵۳۲ نانومتر) طراحی شده باشد. مشخصات عینک را با مشخصات دستگاه تطبیق دهید و عینک خشدار یا آسیبدیده را عوض کنید.
چرا شاتهای دستگاه گاهی زده نمیشوند؟
علت میتواند فلشلمپ فرسوده، مشکل مدار شارژ، خطای خنککاری یا اینترلاک باشد. عکس پیغامها و شرایط بروز مشکل را ثبت کنید و دستگاه را برای بررسی بفرستید.
بعد از تعویض فلشلمپ، تنظیمات درمان تغییر میکند؟
لامپ نو ممکن است خروجی متفاوتی نسبت به لامپ فرسوده بدهد. به همین دلیل پس از تعویض، خروجی دستگاه بررسی میشود و بهتر است با احتیاط و طبق پروتکل، کار را از سر بگیرید.
تعمیر و سرویس در کارگاه ویرا نوین طب
اگر دستگاه شما نشانهای از این مطلب را دارد یا میخواهید سرویس دورهای انجام شود، کارشناسان کارگاه پیش از باز کردن دستگاه، عیبیابی را انجام میدهند و هزینه را اعلام میکنند. تعمیرات با ۱۲ ماه گارانتی کتبی انجام میشود.
- تلفن و واتساپ: ۰۹۰۵۵۸۵۴۲۰۷
- نشانی: تهران، بهجتآباد، پلاک ۶۸
- ثبت درخواست تعمیر | پیگیری تعمیر با کد



