دستگاههای IPL و SHR هنوز در بسیاری از کلینیکها برای موهای زائد و درمانهای پوستی کار میکنند. قلب این دستگاهها لامپی است که داخل هندپیس قرار دارد و با هر شات، یک پالس نور پرانرژی تولید میکند. این لامپ قطعهای مصرفی است؛ یعنی دیر یا زود باید عوض شود. اما فاصلهٔ بین نصب لامپ تا تعویض آن، تا حد زیادی به نحوهٔ نگهداری هندپیس بستگی دارد. در این آموزش توضیح میدهیم لامپ IPL چطور کار میکند، چه چیزهایی آن را زودتر فرسوده میکند و نگهداری روزانه و دورهای آن چگونه است.
IPL و SHR چطور کار میکنند
IPL کوتاهشدهٔ «نور پالسی شدید» است. برخلاف لیزر که نوری با یک طول موج مشخص تولید میکند، دستگاه IPL نوری پهنباند تولید میکند که طیف گستردهای از طول موجها را در بر میگیرد. منبع این نور، یک لامپ فلاش (معمولاً لامپ زنون) است. جلوی هندپیس، فیلترهای نوری قرار میگیرند که بخشی از طیف را حذف میکنند تا نوری متناسب با کاربرد درمانی به پوست برسد.
SHR هم بر پایهٔ همین فناوری نور پالسی کار میکند و تفاوت اصلی آن در نحوهٔ تابش و الگوی پالسهاست. از نظر نگهداری لامپ و هندپیس، نکتههای این دو خانواده بسیار شبیه هم است.
اجزای اصلی هندپیس IPL یا SHR:
- لامپ: لولهٔ شیشهای (کوارتز) پر از گاز که با تخلیهٔ الکتریکی، نور تولید میکند؛
- بازتابنده: نور لامپ را به سمت جلو هدایت میکند؛
- کریستال یا راهنمای نور: نور را به پوست میرساند و معمولاً خنک میشود؛
- فیلتر نوری: طول موجهای ناخواسته را حذف میکند؛
- مسیر آب: گرمای لامپ را دفع میکند.

چه چیزهایی لامپ را زودتر فرسوده میکند
گرما و خنککاری ضعیف
لامپ هنگام کار گرمای زیادی تولید میکند. اگر مسیر آب هندپیس گرفته باشد، آب کیفیت خوبی نداشته باشد یا پمپ ضعیف شده باشد، لامپ و بازتابنده گرمتر از حد طبیعی کار میکنند. گرمای اضافه، هم شیشهٔ لامپ را زودتر کدر میکند و هم ریسک ترک خوردن آن را بالا میبرد.
کار با انرژی بالا
هر چه انرژی هر شات بالاتر باشد، فشار بیشتری به لامپ وارد میشود. این به معنای کار نکردن با انرژی مناسب درمان نیست؛ تنظیمات باید بر اساس پروتکل درمان باشد. اما بالا بردن بیدلیل انرژی برای جبران افت عملکرد، لامپ را سریعتر فرسوده میکند و اگر علت افت جای دیگری باشد، مشکل را حل نمیکند.
آلودگی کریستال و فیلتر
ژل خشک، چربی پوست یا ذرات روی کریستال و فیلتر نوری، بخشی از نور را جذب میکنند. نتیجه این است که انرژی کمتری به پوست میرسد و اپراتور ممکن است انرژی را بالا ببرد. آلودگی همچنین میتواند روی سطح کریستال گرما و لکهٔ سوختگی ایجاد کند.
ضربه
لامپ از شیشهٔ کوارتز ساخته شده است. افتادن هندپیس یا ضربه خوردن آن، میتواند لامپ را ترک بیندازد یا جای آن را در بازتابنده جابهجا کند.
نگهداری روزانه
پیش از شروع کار
- سطح آب مخزن دستگاه را ببینید.
- کریستال و فیلتر نوری جلوی هندپیس را از نظر لک، خش و ترک نگاه کنید.
- کابل هندپیس را از نظر پیچخوردگی و آسیب بررسی کنید.
- دستگاه را طبق روال سازنده روشن کنید و بگذارید آماده شود.
حین کار
- بین بیماران، کریستال را با دستمال نرم پاک کنید تا ژل روی آن خشک نشود.
- اگر صدای شات تغییر کرد یا نور شاتها یکنواخت به نظر نمیرسد، کار را متوقف کنید.
- به گرم شدن غیرعادی هندپیس توجه کنید.
- پیغامهای خطای دما و جریان آب را جدی بگیرید.
پایان روز
- کریستال و فیلتر را با دستمال نرم و بدون پرز و محلول مجاز تمیز کنید.
- بدنهٔ هندپیس را از ژل پاک کنید؛ مایع را روی دستمال بزنید، نه مستقیم روی هندپیس.
- هندپیس را در نگهدارنده بگذارید و کابل را بدون پیچ رها کنید.
- دستگاه را طبق روال خاموش کنید.
- تعداد شاتهای روز را (اگر دستگاه نشان میدهد) یادداشت کنید.
نگهداری دورهای
مدار آب هندپیس و کنسول
مثل دستگاههای لیزر، مدار آب دستگاههای IPL هم فیلتر و آب مصرفی دارد که باید در فواصل تعیینشده توسط سازنده عوض شود. آب نامناسب در مسیر باریک دور لامپ رسوب میگذارد و خنککاری را مختل میکند. روند تعویض آب و فیلتر را در مطلب «تعویض فیلتر و آب مدار خنککاری» توضیح دادهایم. فیلتر سازگار را هم میتوانید از فیلتر آب دستگاه لیزر تهیه کنید.
فیلترهای هوا و فنها
گرد و غبار روی فیلترهای هوا و فنها، دفع گرما را کم میکند. این بخشها را طبق دفترچه تمیز کنید.
بررسی فنی هندپیس
در سرویس دورهای، تکنسین وضعیت لامپ، بازتابنده، اتصالات و مسیر آب داخل هندپیس را بررسی میکند. خوردگی اتصالات الکتریکی لامپ یا رسوب دور لامپ را فقط با باز کردن هندپیس میتوان دید. باز کردن هندپیس کار اپراتور نیست؛ مدار شارژ لامپ ولتاژ بالایی دارد و حتی پس از خاموش شدن دستگاه ممکن است شارژ در خازنها باقی بماند.
نشانههای فرسودگی لامپ

- کاهش اثر درمان با تنظیمات ثابت: مثل لیزر، اولین نشانه معمولاً همین است.
- تغییر رنگ لامپ: لامپ کارکرده ممکن است در دو سر یا در طول شیشه تیره شود. این را فقط با باز کردن هندپیس میتوان دید.
- شاتهای نامنظم: گاهی شات زده نمیشود یا نور شاتها یکسان نیست.
- صدای متفاوت شات: تغییر صدای پالس میتواند به لامپ یا مدار شارژ مربوط باشد.
- پیغام خطای مرتبط با لامپ یا شارژ: بسیاری از دستگاهها خطای مشخصی برای این حالت دارند.
- رسیدن به سقف شات اعلامشده: بعضی سازندهها عمر لامپ را بر حسب شات اعلام میکنند و بعضی دستگاهها شمارندهٔ لامپ دارند. این عدد را از مشخصات سازنده بخوانید.
همهٔ این نشانهها لزوماً به لامپ مربوط نیستند. ضعف مدار شارژ، خازنها یا کریستال کثیف هم میتوانند نشانههای مشابهی ایجاد کنند. برای همین، پیش از تعویض لامپ، بررسی در کارگاه را توصیه میکنیم.
تعویض لامپ: نکتههایی که باید بدانید
لامپ سازگار
لامپها از نظر طول، قطر، نوع اتصال، فشار گاز و مشخصات الکتریکی با هم فرق دارند. لامپی که از نظر ظاهری اندازهٔ هندپیس شما باشد، لزوماً با مدار شارژ دستگاه همخوانی ندارد. لامپ ناسازگار ممکن است زود بسوزد یا به مدار آسیب بزند. کد لامپ قدیمی یا مدل دستگاه و هندپیس را برای ما بفرستید تا سازگاری بررسی شود.

نصب درست
لامپ باید دقیقاً در جای خودش در بازتابنده قرار بگیرد و اتصالات آن محکم و تمیز باشد. هنگام نصب، شیشهٔ لامپ نباید با دست بدون دستکش لمس شود؛ چربی دست روی شیشه میتواند هنگام کار نقطهٔ داغ ایجاد کند. پس از نصب، آببندی هندپیس و مسیر آب باید بررسی شود.
بررسی همزمان
هنگام تعویض لامپ، فرصت خوبی است که بازتابنده، کریستال، فیلتر نوری و مسیر آب هم بررسی و تمیز شوند. بازتابندهٔ کدر یا کریستال آسیبدیده، اثر لامپ نو را کم میکند.
در فروشگاه، لامپ IPL و لامپ SHR موجود است. اگر به فکر خرید دستگاه هستید، دستگاه IPL کارکرده و دستگاه SHR کارکرده را هم ببینید.
اشتباههای رایج در نگهداری دستگاه IPL و SHR
جبران افت با بالا بردن انرژی
وقتی اثر درمان کم میشود، اولین واکنش اپراتور معمولاً بالا بردن انرژی است. این کار لامپ را زیر فشار بیشتری میگذارد و اگر علت افت، کریستال کثیف یا خنککاری ضعیف باشد، مشکل را بدتر میکند. پیش از تغییر تنظیمات، کریستال را تمیز کنید و دستگاه را بررسی کنید.
بیتوجهی به فیلترهای نوری
فیلترهای قابل تعویض جلوی هندپیس هم مثل کریستال نیاز به مراقبت دارند. فیلتر خشدار یا لکدار، نور را پراکنده میکند. فیلترها را در جای مخصوص خودشان نگه دارید و هنگام تعویض، سطح آنها را با دست لمس نکنید.
کار مداوم بدون فاصله
بعضی دستگاهها در سرعت تکرار بالا، گرمای زیادی در هندپیس ایجاد میکنند. محدودیتهایی را که سازنده برای سرعت تکرار و مدت کار پیوسته تعیین کرده رعایت کنید.
استفاده از آب نامناسب
آب شیر یا آب معدنی در مسیر باریک دور لامپ رسوب میگذارد. فقط از آبی استفاده کنید که سازنده تعیین کرده است.
تأخیر در سرویس پس از خطا
خطاهای دما و جریان آب را با خاموش و روشن کردن پشت سر هم پاک نکنید. هر بار ادامهٔ کار با خنککاری ناقص، به لامپ و بازتابنده آسیب میزند.
پرسشهای متداول
لامپ IPL چند شات کار میکند؟
این عدد را سازندهٔ لامپ و دستگاه تعیین میکند و به تنظیمات انرژی و شرایط خنککاری هم بستگی دارد. برای دستگاه خود، به مشخصات سازنده مراجعه کنید.
خودم میتوانم لامپ را عوض کنم؟
توصیه نمیکنیم. مدار شارژ لامپ ولتاژ بالایی دارد و نصب نادرست هم ممکن است به نشتی آب یا آسیب به هندپیس برسد.
لامپ IPL و SHR قابل جایگزینی با هم هستند؟
فقط اگر مشخصات فیزیکی و الکتریکی آنها با هندپیس و مدار دستگاه شما سازگار باشد. پیش از خرید، سازگاری را بررسی کنید.
چرا با لامپ نو، اثر درمان هنوز کم است؟
ممکن است علت در کریستال، فیلتر نوری، بازتابنده، مدار شارژ یا خنککاری باشد. بررسی کامل هندپیس لازم است.
تمیز کردن کریستال با الکل اشکال دارد؟
از محلولی استفاده کنید که دفترچهٔ سازنده مجاز دانسته است. بعضی مواد ممکن است به پوششهای نوری یا درزگیرها آسیب بزنند.
دستگاه IPL را در دورههای بیکاری چطور نگه دارم؟
روش نگهداری در دورههای طولانی بیکاری را از دفترچهٔ سازنده بخوانید. در بعضی دستگاهها تخلیهٔ آب یا روشن کردن دورهای دستگاه توصیه میشود. پیش از راهاندازی دوباره پس از مدت طولانی، سطح و کیفیت آب را بررسی کنید و اگر خطایی دیدید، با کارگاه تماس بگیرید.
بازتابندهٔ هندپیس هم نیاز به تعویض دارد؟
بازتابنده با گذشت زمان و گرما ممکن است کدر شود و نور کمتری به جلو بفرستد. وضعیت آن هنگام سرویس یا تعویض لامپ بررسی میشود و اگر لازم باشد، تمیز یا تعویض میشود.
تعمیر و سرویس در کارگاه ویرا نوین طب
اگر دستگاه شما نشانهای از این مطلب را دارد یا میخواهید سرویس دورهای انجام شود، کارشناسان کارگاه پیش از باز کردن دستگاه، عیبیابی را انجام میدهند و هزینه را اعلام میکنند. تعمیرات با ۱۲ ماه گارانتی کتبی انجام میشود.
- تلفن و واتساپ: ۰۹۰۵۵۸۵۴۲۰۷
- نشانی: تهران، بهجتآباد، پلاک ۶۸
- ثبت درخواست تعمیر | پیگیری تعمیر با کد



